Ojczyzną bazylii jest Azja a potęgą w jej uprawie były między innymi: Indie, Chiny i Mongolia. W Europie południowej jest znana od XII wieku, natomiast w Polsce uprawiana od XVI wieku.
Obecnie największymi producentami są: Węgry, Francja, Hiszpania, Kalifornia w Stanach Zjednoczonych, Indonezja, Maroko i Egipt. Z łacińskiego "bazilicus" oznacza "królewski". W starożytności ozdabiano nią wnętrza świątyń i pałaców.
Bazylia największe zastosowanie ma jako aromatyczna przyprawa kuchenna ułatwiająca trawienie. Ulepsza smak wielu potraw szczególnie sporządzonych z pomidorów. Używa się jej także do potrawach mięsnych i rybnych. Jej korzenno-cytrynowy smak doskonale komponuje się z sosami (np. z włoską salsą verde, z francuskim vinaigrette), sałatkami i zupami, dla ulepszenia smaku wielu potraw aromatyzuje się również ocet i oliwę. Dodaje się ją także do ogórków marynowanych i dyni. Bazylią można przyprawić biały ser, masło i omlety. Szczególnie dobrze komponuje się z cebulą i czosnkiem.
Powszechnie uznane jest jej działanie przeciwdepresyjnie: poprawia nastrój i dodaje sił.
Postawiona w oknie doniczka z bazylią odstrasza owady.